ابوسعیداحمدبن عبدالجلیل سجزیستارهشناس و ریاضیدان بزرگ و مشهور ایرانی قرن چهارم هجری است که با ابوجعفر احمد بن محمد صفاری و عضدالدوله معاصر و از اهالی سیستان و متولد زابل بوده و در خراسان و شیراز نیز زیسته است. سال تولد او در حدود سال 330 هجری قمری است. [۱]
ابوسعید سجزی از جملۀ دانشمندانی است که در رصد میل اعظم در شهر شیراز تحت نظارت عبدالرحمن صوفی رازی و با حمایت مالی عضدالدوله دیملمی حضور داشته است. بنابه گزارش ابوریحان بیرونی، مقدار میل اعظم در این رصد 23 درجه و 35 دقیقه محاسبه شده است. ابوریحان بیرونی میگوید: «از ابوسعید سجزی، اسطرلابی از نو واحد بسط دیدم که شمالی و جنوبی مرکب نبود و آن را اسطرلاب زورقی نامند و او را به جهت آن تحسین نمودم.» این ریاضیدان و ستارهشناس مشهور ایرانی قبل از گالیله به این موضوع پی برد که زمین به دور خورشید می چرخد و نه بالعکس که اسناد این مطلب سالها قبل توسط اروپاییان از منطقه سیستان کشف و به اروپا منتقل شدهاست و متأسفانه این اسناد به دست ایرانیان نرسید.
تالیفات ابوسعید :
کتاب الاختیار
تحصیل القوانین الهندسه المحدود
الزایجات الکواکب
المدخل
رساله در حل ده مسئله
رساله فی باب انقسام خط مستقیم ذی النهایه
رساله فی خواص الشکل الجسم الحادث
رسالة فی عمل البرکار التام و هو برکار المخروط : در مورد ساختمان پرگار تام
برچسب:
نویسنده: زهرا رستگار